Η οξυγονοθεραπεία κατ’ οίκον αποτελεί μία καθιερωμένη ιατρική πρακτική που εφαρμόζεται σε ασθενείς με χρόνιες ή οξείες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα (υποξαιμία). Στόχος της θεραπείας είναι η βελτίωση της οξυγόνωσης των ιστών και η πρόληψη επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν από τη μακροχρόνια υποξία.
Η θεραπεία αυτή περιλαμβάνει τη χορήγηση συμπληρωματικού οξυγόνου στο σπίτι του ασθενούς, με τη χρήση ειδικού εξοπλισμού, κατόπιν ιατρικής συνταγογράφησης και σύμφωνα με συγκεκριμένες ενδείξεις και πρωτόκολλα. Μπορεί να είναι συνεχής ή διαλείπουσα, ανάλογα με την πάθηση και τις ανάγκες του ασθενούς.
Η κατ’ οίκον οξυγονοθεραπεία συνιστάται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει χρόνια ή παρατεταμένη υποξαιμία. Ενδεικτικά, εφαρμόζεται σε ασθενείς με:
Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
Πνευμονική ίνωση ή άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες
Καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια
Πνευμονική υπέρταση
Αναπνευστικές επιπλοκές μετά από COVID-19
Νευρομυϊκά νοσήματα με επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία
Καταστάσεις παρηγορητικής φροντίδας με στόχο την ανακούφιση από δύσπνοια
Η ένδειξη για οξυγονοθεραπεία βασίζεται σε εργαστηριακές εξετάσεις, όπως:
Μέτρηση οξυγόνου με σφύγμο-οξυμετρία
Αέρια αίματος (για πιο ακριβή εκτίμηση της μερικής πίεσης οξυγόνου – PaO₂)
Η χορήγηση οξυγόνου γίνεται με τη βοήθεια εξειδικευμένων ιατροτεχνολογικών συσκευών, όπως:
Συμπυκνωτές οξυγόνου (σταθεροί ή φορητοί): Παράγουν οξυγόνο από τον ατμοσφαιρικό αέρα
Φιάλες ιατρικού οξυγόνου: Χρησιμοποιούνται κυρίως για εφεδρεία ή μετακινήσεις
Η ρύθμιση της ροής του οξυγόνου (lit/min) καθορίζεται αυστηρά από τον ιατρό, όπως και η διάρκεια της θεραπείας (ώρες/ημέρα).
Η χορήγηση οξυγόνου στο σπίτι απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, τόσο για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, όσο και για την ασφαλή χρήση του εξοπλισμού. Ο ασθενής ή οι φροντιστές πρέπει να είναι ενημερωμένοι για:
Τη σωστή χρήση της συσκευής
Τα μέτρα ασφαλείας (ιδίως λόγω της εύφλεκτης φύσης του οξυγόνου)
Τα σημάδια επιδείνωσης της κατάστασης (π.χ. επιμονή δύσπνοιας)
Επαναξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.